Süpervizyona nasıl hazırlanılır? Oturum kaydı ve yansıtma notu

Kısa cevap: Süpervizyona hazırlanmak için dört şey getirin: oturum planınız, oturumun kısa bir zaman çizelgesi, varsa izinli bir kayıt ya da ayrıntılı notlar ve kendi yansıtma notunuz. Yansıtma notunda en iyi giden anı, en zorlandığınız anı ve süpervizörünüze sormak istediğiniz bir ya da iki soruyu yazın. Böylece görüşme genel izlenimlerle değil, somut anlar üzerinden ilerler.

Süpervizyon görüşmesi genellikle kısıtlı bir süreye sahiptir. Bu sürenin "Nasıl geçti?" "İyi geçti galiba" diye başlayan genel bir sohbette harcanmaması için hazırlık şarttır. Bu yazı, eğitmen eğitimi sürecinde ya da sonrasında süpervizyona girecek herkes için pratik bir kontrol listesi sunuyor.

Süpervizyona neden hazırlıklı gitmelisiniz?

Hazırlık, süpervizörün sizin oturumunuzu sizin gözünüzden görmesini sağlar. Planladığınızla olan arasındaki farkı görmek, gelişimin en verimli başlangıç noktasıdır. Ayrıca kendi başınıza bir ön okuma yaptığınızda görüşmede çok daha etkin bir ortak olursunuz.

Süpervizyonun ne olduğunu ve neden önemli olduğunu henüz okumadıysanız önce P4C süpervizyonu nedir yazısına göz atabilirsiniz.

Hangi belgeleri hazırlamalısınız?

Belge	İçerik	Neden gerekli?
Oturum planı	Yaş grubu, uyaran, hedef kavram, planlanan süreler	Niyetinizi gösterir
Zaman çizelgesi	Her aşamanın gerçekte kaç dakika sürdüğü	Plan ile gerçekleşeni karşılaştırır
Seçilen soru	Çocukların ürettiği sorular ve oylanan soru	Soruşturmanın yönünü gösterir
Kayıt veya notlar	Önemli anların aktarımı	Somut dayanak sağlar
Yansıtma notu	Kendi okumanız ve sorularınız	Görüşmeyi yönlendirir

Oturumu kaydetmek istiyorsanız nelere dikkat etmelisiniz?

Kayıt, süpervizyonun en zengin malzemesidir ama çocuklarla çalışırken özen gerektirir.

1. Okulunuzun ya da kurumunuzun kurallarını öğrenin. Pek çok okulda ses ve görüntü kaydı için yönetimin onayı gerekir.
2. Velilerden yazılı izin alın. İzin metninde kaydın yalnızca eğitmen gelişimi ve süpervizyon amacıyla kullanılacağını, paylaşılmayacağını ve belirli bir süre sonra silineceğini açıkça belirtin.
3. Çocuklara da söyleyin. "Bu kaydı ben daha iyi bir çember yöneticisi olmak için dinleyeceğim" demek hem saygılıdır hem de güven kurar.
4. Mümkünse yalnızca ses kaydı yapın. Soruşturmanın incelenmesi için çoğu zaman ses yeterlidir ve daha az müdahalecidir.
5. Güvenli saklayın, işiniz bitince silin. Kaydı ortak klasörlerde ya da mesajlaşma uygulamalarında paylaşmayın.

Kayıt mümkün değilse, bir meslektaşınızdan oturum sırasında kısa notlar almasını isteyebilirsiniz. Kimin ne zaman konuştuğunu gösteren basit bir konuşma haritası bile çok şey anlatır.

Zaman çizelgesi nasıl çıkarılır?

Oturumdan hemen sonra, hafızanız tazeyken aşağıdaki gibi basit bir çizelge doldurun:

• Isınma: planlanan 5 dk, gerçekleşen ?
• Uyaran sunumu: planlanan 5 dk, gerçekleşen ?
• Düşünme ve soru üretme: planlanan 8 dk, gerçekleşen ?
• Soru seçimi: planlanan 5 dk, gerçekleşen ?
• Soruşturma: planlanan 15 dk, gerçekleşen ?
• Son söz ve değerlendirme: planlanan 5 dk, gerçekleşen ?

Çoğu yeni kolaylaştırıcı, soru toplama ve seçme aşamasının planlanandan uzun sürdüğünü, soruşturmaya ise az zaman kaldığını fark eder. Bu tek gözlem bile süpervizyonda konuşulacak önemli bir konudur.

Yansıtma notuna neler yazılmalı?

Yansıtma notu bir sayfayı geçmesin. Şu başlıkları kullanabilirsiniz:

1. Oturumun kısa özeti: İki üç cümleyle ne oldu?
2. En iyi giden an: Bir çocuğun bir başkasının fikrine gerekçeyle katıldığı ya da karşı çıktığı an gibi.
3. En zorlandığım an: Ne oldu, o an ne düşündüm, ne yaptım?
4. Kimlerin sesi duyuldu, kimlerinki duyulmadı?
5. Çocukların kullandığı düşünme hamleleri: Örnek verme, ayrım yapma, varsayımı sorgulama gibi.
6. Süpervizörüme sormak istediklerim: En fazla iki soru.

Örnek yansıtma notu parçası

"Soruşturmanın ortasında Kerem, 'Arkadaşına yalan söylemek bazen iyidir, mesela doğum günü sürprizinde' dedi. Defne itiraz etti ama gerekçesini söyleyemedi. Ben o an Defne'ye 'Neden katılmıyorsun?' diye sordum, o da sustu. Sonradan düşündüm: belki 'Kerem'in örneğinde seni rahatsız eden ne?' diye sorsaydım daha kolay açılırdı. Süpervizörüme sormak istediğim: Gerekçe bulmakta zorlanan çocuğu köşeye sıkıştırmadan nasıl desteklerim?"

Bu kısa not, görüşmeyi doğrudan somut ve verimli bir yere taşır.

Görüşme sırasında nasıl davranmalısınız?

• Kendi okumanızla başlayın; süpervizörün ilk sözü söylemesini beklemeyin.
• Not alın. Görüşmede duyduklarınızın çoğunu ertesi gün unutursunuz.
• Anlamadığınız bir öneriyi hemen sorun: "Bunu benim sınıfımda nasıl yaparım?"
• Görüşmenin sonunda hedeflerinizi yüksek sesle özetleyin.

Konuşma haritası nasıl çizilir?

Kayıt yapamadığınız durumlarda konuşma haritası çok işe yarar. Bir kâğıda çemberi çizin ve her çocuğun yerini bir harfle işaretleyin. Oturum boyunca bir meslektaşınız, kim konuştuğunda o harften bir sonraki konuşana ok çizer. Kolaylaştırıcı olarak siz konuştuğunuzda ok çemberin ortasına gider.

Oturum sonunda harita size şunları gösterir:

• Konuşmanın hep sizin üzerinizden mi geçtiği, yoksa çocukların birbirine doğrudan cevap verip vermediği
• Çemberin hangi bölümünün daha sessiz kaldığı
• Birkaç çocuğun konuşmayı domine edip etmediği

Çocukların birbirine doğrudan yanıt verdiği oklar arttıkça soruşturma topluluğu güçleniyor demektir. Bu haritayı süpervizyona götürdüğünüzde, "sanırım herkes konuştu" gibi izlenimler yerine elinizde bir resim olur.

Hazırlık için örnek kontrol listesi

Görüşmeden bir gün önce aşağıdaki listeyi gözden geçirin:

1. Oturum planı hazır mı?
2. Zaman çizelgesi dolduruldu mu?
3. Çocukların soruları ve oylanan soru yazıldı mı?
4. Kayıt ya da notlar, adlar çıkarılmış hâlde hazır mı?
5. Yansıtma notu bir sayfayı geçmiyor mu?
6. Süpervizöre sorulacak iki soru belli mi?
7. Önceki süpervizyonun hedefleri ve bu oturumdaki durumu not edildi mi?

Bu yedi madde tamamsa görüşmenin büyük kısmını gerçek öğrenmeye ayırabilirsiniz.

Yansıtma notunda hangi sorular işe yarar?

Boş bir sayfa karşısında ne yazacağınızı bilmiyorsanız, aşağıdaki sorulardan üç dördünü seçip cevaplayın:

• Oturumun başında hedefim neydi, sonunda bu hedefe ne kadar yaklaştım?
• Çocukların sorduğu sorulardan hangisi beni şaşırttı?
• Hangi anda soruşturma gerçekten derinleşti? Bunu ne sağladı?
• Hangi anda konuşma dağıldı ya da yüzeyde kaldı?
• Ben hangi soruyu sordum, çocuklar ne yaptı?
• Bir sonraki oturumda neyi değiştirmek istiyorum?

Bu soruların amacı kendinizi yargılamak değil, gözlemlerinizi düzenlemektir. "Kötü geçti" yerine "Soru seçimi uzun sürdü ve soruşturmaya on dakika kaldı" demek, hem daha doğru hem de daha yapıcıdır. Soruşturmanın doğasını hatırlamak isterseniz soruşturma topluluğu nedir yazısı faydalı bir hatırlatma olur.

Görüşmeden sonra ne yapmalısınız?

Belirlediğiniz hedefleri bir sonraki oturum planınızın en üstüne yazın. Oturumdan sonra bu hedeflere göre kısa bir yansıtma yapın. Bu döngüyü sürdürdükçe süpervizyon notlarınız, zamanla gelişiminizi gösteren değerli bir belgeye dönüşür. Bu belgeleri nasıl düzenleyeceğinizi P4C eğitmen portfolyosu nasıl hazırlanır yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

Süpervizyona hangi oturumu götürmeliyim?

Mümkünse zorlandığınız bir oturumu götürün. Her şeyin yolunda gittiği bir oturum da öğreticidir ama sorular, belirsizlikler ve takıldığınız anlar en çok gelişim fırsatı sunar.

Kayıt izni alamazsam süpervizyon mümkün mü?

Evet. Ayrıntılı notlar, zaman çizelgesi, konuşma haritası ve yansıtma notu ile de verimli bir süpervizyon yapılabilir. Bazı durumlarda süpervizörün canlı gözlemi de bir seçenektir.

Yansıtma notunu ne kadar sürede yazmalıyım?

Oturumdan sonraki birkaç saat içinde, 15–20 dakikada yazmak idealdir. Ne kadar beklerseniz ayrıntılar o kadar silikleşir.

Online süpervizyona nasıl hazırlanırım?

Hazırlık aynıdır; yalnızca belgeleri görüşmeden önce paylaşmanız gerekir. Plan, zaman çizelgesi ve yansıtma notunu en az bir gün önce gönderin ki süpervizör okuyarak gelsin. Kayıttan bir bölümü birlikte dinleyecekseniz, ilgili dakikaları önceden not edin; böylece görüşme süresi arama yapmakla geçmez. Sessiz bir ortam ve kulaklık da konuşmanın kalitesini belirgin biçimde artırır.

Süpervizyon notlarımı başkalarıyla paylaşabilir miyim?

Kendi notlarınızı paylaşabilirsiniz ama çocukların adlarını ve kişisel paylaşımlarını çıkarın. Adların yerine harf ya da takma ad kullanmak iyi bir alışkanlıktır.

Sonuç

İyi bir süpervizyon, iyi bir hazırlıkla başlar: plan, zaman çizelgesi, izinli kayıt ya da notlar ve kısa bir yansıtma. Bu dört parçayı getirdiğinizde görüşme kısa sürede somut hedeflere ulaşır. Süpervizyonun yapılandırılmış biçimde yer aldığı eğitmen eğitimi için P4C eğitmen eğitimi sayfamızı inceleyebilirsiniz.